Andrés Þór Gunnlaugsson

Andrés Þór Gunnlaugsson (fæddur 27. desember 1974) er íslenskur djassgítarleikari, tónskáld, útsetjari og kennari, jafnan skráður undir flytjandanafninu Andrés Thor á erlendum útgáfum. Hann er frá Hafnarfirði og hefur starfað bæði sem hljómsveitarleiðtogi og sem meðleikari í íslensku tónlistarlífi. Ferill hans tengir saman gítarleik, frumsamda djasstónlist, hljóðversvinnu, leikhúsverkefni og tónlistarkennslu. Hann hóf atvinnustörf sem hljóðfæraleikari árið 1994, þá við dansleiki, og hefur síðar komið fram í tónleikum, hljóðverum og leiksýningum auk þess að leiða eigin sveitir.

Formlegt nám hans hófst við Tónlistarskóla FÍH, þar sem hann lauk burtfararprófi árið 1999. Hann hélt síðan til Hollands og lauk BA-prófi í djassgítarleik og kennslufræðum frá Konunglega tónlistarháskólanum í Haag árið 2004, og MA-prófi frá sama skóla árið 2006. Síðar lagði hann einnig stund á diplómanám í kennslufræði við Listaháskóla Íslands. Námstíminn í Hollandi varð snemma mikilvægur fyrir samstarf hans þar: fyrsta djassplatan sem hann lék inn á var með hollensk-íslenska tríóinu Wijnen, Winter & Thor. Platan It Was a Very Good Year kom út árið 2004 og innihélt meðal annars frumsamda verkið Þórdísardans.

Eftir heimkomu þróaði Andrés Þór eigin hljómsveitarverkefni og gaf út fyrstu plötu sína sem hljómsveitarleiðtogi, Nýr dagur, árið 2006. Þar eru öll verkin frumsamin og hann leikur á gítar með Sigurði Flosasyni á altsaxófón, Valdimari K. Sigurjónssyni á kontrabassa og Scott McLemore á trommur. Útgáfan markaði upphaf reglulegrar plötugerðar undir eigin nafni. Árið 2014 gaf hann út nótnabók með 45 lögum sem þá höfðu komið út á plötum hans eða í samstarfsverkefnum, og sýnir það að tónsmíðar hafa verið samofnar flytjendastarfinu frá upphafi ferils hans.

Á plötunni Mónókróm frá 2012 færði hann hljóðheim gítarverkefnisins út fyrir hefðbundið kvartettsnið. Auk gítars lék hann þar á dobro, lap steel og pedal steel; Agnar Már Magnússon lék á píanó og fleiri hljómborð, Þorgrímur Jónsson á bassa og Scott McLemore á trommur og slagverk. Titilverkið Mónókróm hlaut tilnefningar til Íslensku tónlistarverðlaunanna í djass- og blúsflokki, bæði sem tónverk ársins, og platan var jafnframt tilnefnd sem hljómplata ársins; Andrés Þór var tilnefndur sem tónhöfundur. Nordic Quartet, sem kom út 2014, var hljóðritað í Ósló með Anders Lønne Grønseth á saxófóna og bassaklarinett, Andreas Dreier á kontrabassa og Erik Nylander á trommur og trommuheila. Þar sameinaði hann gítar og pedal steel í alþjóðlegu norrænu samstarfi.

Næstu verk staðfesta áherslu hans á frumsamið efni og sveigjanlegar hljómsveitarskipanir. Ypsilon frá 2016 var hljóðrituð í Reykjavík með Agnari Má Magnússyni, Richard Andersson á bassa og Ari Hoenig á trommur. Á Paradox, sem kom út 2019 og var tekið upp í Brooklyn, vann hann aftur með Agnari Má og Ari Hoenig, en Orlando Le Fleming lék á bassa. Andrés Þór er skráður bæði sem gítarleikari og höfundur tónsmíðanna á þeirri plötu. Þessi verkefni setja íslenska samstarfsmenn hans í samtal við tónlistarmenn frá Danmörku, Noregi, Bretlandi og Bandaríkjunum, en halda um leið miðju í hans eigin lagasmíðum.

Hereby, gefin út af norsku útgáfunni Losen Records árið 2022, er tríóplata þar sem Andrés Þór leikur á gítar með Nico Moreaux á kontrabassa og Magnúsi Tryggvasyni Elíassen á trommur. Allt efnið á plötunni er eftir hann, og hann annaðist sjálfur hljóðblöndun og framleiðslu. Sama tríó varð einnig grunnurinn að Relocate, sem Losen gaf út 14. ágúst 2026. Í útvarpsviðtali vegna þeirrar útgáfu kom fram að öll tónlist plötunnar væri eftir Andrés Þór og að hann léki þar á rafgítar, nælonstrengjagítar og pedal steel, með Moreaux og Magnúsi Tryggvasyni Elíassen. Verk hans sýna þannig bæði samfellda vinnu með djassgítartríói og áhuga á ólíkum gítartegundum og hljóðfæraskipanum.

Viðurkenningar hans endurspegla stöðu hans sem flytjanda, tónskálds og þátttakanda í tónlistarlífi Hafnarfjarðar og Reykjavíkur. Hann var valinn bæjarlistamaður Hafnarfjarðar árið 2014 og hlaut Íslensku tónlistarverðlaunin sem flytjandi ársins í djasstónlist árið 2024. Á Degi íslenskrar tónlistar árið 2025 fékk hljómsveit Borgarleikhússins í Moulin Rouge! söngleiknum Flytjendaverðlaun FÍH; Andrés Þór var einn hljóðfæraleikara þeirrar sveitar, á gítar og hljómborð. Hann hefur gegnt kennslustörfum við Menntaskóla í tónlist frá stofnun skólans, varð deildarstjóri rytmísku deildarinnar í janúar 2023 og hefur jafnframt kennt við Listaháskóla Íslands. Þessi samhliða störf sem flytjandi, höfundur og kennari eru lykilþáttur í framlagi hans til íslensks djass.